نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• افسانه دهقان پور فراشاه ¹
• پویان پویانفر ²
• مسعود بنافی ¹

¹ استادیار، دانشکده حکمرانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

² دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

بودجه‌ریزی دولتی یکی از ابزارهای اصلی خط‌مشی‌گذاری مالی-اقتصادی محسوب می‌شود و بهره‌گیری از کلان‌داده‌ها می‌تواند ظرفیت‌های جدیدی همچون ارتقای شفافیت، افزایش دقت پیش‌بینی‌ها، بهبود پاسخگویی و کارآمدسازی فرآیندهای تخصیص منابع را برای نظام بودجه‌ریزی فراهم آورد. تاکنون پژوهش‌های انجام شده، جهت‌گیری‌های کلی در زمینه کاربست کلان‌داده‌ها در نظام بودجه‌ریزی را نشان داده‌اند اما این مطالعات به صورت یکپارچه، به چالش‌ها، فرصت‌ها و رهنمودهای سیاستی به منظور بهره‌برداری در نظام خط‌مشی‌گذاری نپرداخته‌اند. در این امتداد، این پژوهش با هدف شناسایی چالش‌ها، راهکارها و فرصت‌های به کارگیری کلان داده در نظام بودجه‌ریزی دولتی ایران با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را خبرگان حوزه بودجه‌ریزی دولتی تشکیل دادند و روش نمونه گیری این پژوهش گلوله برفی و هدفمند است. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته استفاده شد که با تداوم مصاحبه‌ها، اشباع نظری در مصاحبه پانزدهم حاصل گردید. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از مراحل تحلیل مضمون سازمان‌دهی و بررسی شدند. در نتیجه، 24 مضمون اصلی شناسایی گردید که ابعاد مختلف چالش‌ها، راهکارهای رفع چالش‌ها و فرصت‌های ناشی از به‌کارگیری کلان‌داده‌ها در نظام بودجه‌ریزی دولتی ایران را تبیین می‌کند. یافته‌های پژوهش می‌تواند مبنایی علمی برای خط‌مشی‌گذاران و مدیران دولتی در جهت اصلاح فرآیندهای بودجه‌ریزی مبتنی بر داده و ارتقای شفافیت و پاسخگویی مالی قرار گیرد.

عنوان مقاله [English]

The Application of Big Data in Iran’s Public Budgeting System: An Analysis of Challenges, Strategies, and Opportunities

نویسندگان [English]

• Afsaneh Dehghanpour-Farashah ¹
• Pouyan Pouyanfar ²
• Masoud Banafi ¹

¹ Assistant Professor, Faculty of Governance, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

² Master’s Degree in Public Administration, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

Public budgeting is considered a primary tool for fiscal and economic policymaking. The utilization of big data can unlock new capacities for budgeting systems, such as enhancing transparency, improving forecast accuracy, boosting accountability, and streamlining resource allocation processes. Existing research has indicated general trends in the application of big data within budgeting systems. However, these studies have not comprehensively addressed the obstacles, potentials, and policy guidelines for its implementation in policymaking systems. In this context, the present research aims to identify the challenges, solutions, and opportunities associated with employing big data in Iran’s public budgeting system, employing a qualitative approach and the thematic analysis method. The study population comprised experts in public budgeting, with a snowball and purposive sampling strategy. Semi-structured interviews were used for data collection, reaching theoretical saturation by the fifteenth interview. The obtained data were organized and analyzed using the stages of thematic analysis. Consequently, 24 main themes were identified, elucidating the various dimensions of challenges, solutions for overcoming these challenges, and opportunities arising from the application of big data in Iran’s public budgeting system. The research findings can serve as a scientific basis for policymakers and public sector managers to reform data-driven budgeting processes and enhance financial transparency and accountability.