نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دکترای مدیریت سازمانهای دولتی ایران، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت و حسابدرای، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
چکیده
درآمدهای مالیاتی به عنوان یک منبع مهم درآمدی در تأمین بودجه کشور همواره مورد توجه سیاستگذاران و مدیران دولتی بوده است. این درآمدها به دو طریق مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم با توجه به مجموعه قوانین و مقررات خاصی وصول میگردد. در ایران، سازمان امور مالیاتی کشور و بهطور خاص ادارات کل امور مالیاتی صف، مسولیت تحقق درآمدهای مالیاتی را بر عهده دارند. اما مسأله اساسی در امر وصول مالیات، چالشهای مختلف در این حوزه بویژه چالشهای سازمانی یا به عبارت دیگر چالشهای چگونگی وصول مالیات توسط حسابرسان مالیاتی است. به همین منظور این پژوهش با هدف واکاوی این چالشها صورت پذیرفته است. جامعه آماری پژوهش را ادارات امور مالیاتی شهر و استان تهران با 10 اداره کل تشکیل می دهد. این پژوهش به لحاظ روش، جزء پژوهش-های کیفی می باشد. به همین منظور با عنایت به رویکرد تحلیل محتوای کیفی و با توجه به انجام مصاحبههای نیمه ساختاریافته، مضامین پژوهش شناسایی شد. نتایج حاکی از آن بود که چالش های سازمان پیش روی حسابرسان مالیاتی در امر وصول مالیات به سه دسته چالشهای مدیریت فرآیندهای مالیاتی، مدیریت منابع انسانی و مدیریت و راهبری فناوری تقسیم بندی میشود. در نهایت پیشنهاداتی برای رفع این چالشها ارائه شد.
عنوان مقاله [English]
Organizational Challenges and the Management of Tax Collection Complexities in Iran
نویسندگان [English]
- Hamidreza Ghasemi Banabari 1
- Ensieh Godarzi 2
1 PhD in Management of Iranian Government Organizations, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Master', Faculty of Management and Accounting, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
چکیده [English]
Tax incomes, as an important source of income in securing the country's budget, have always been of interest to policymakers and public managers. These incomes are collected in two ways: direct and indirect taxes, according to a set of specific laws and regulations. In Iran, the National Tax Affairs Organization, and specifically the General Tax Affairs Departments, are responsible for realizing tax revenues. However, the main issue in tax collection is the various challenges in this area, especially organizational challenges, or in other words, the challenges of how tax auditors collect taxes. For this reason, this study was written with the aim of identifying the organizational challenges of tax auditors in tax collection. The statistical population of the study consists of the tax affairs departments of Tehran city and province with 10 general departments. This study is qualitative research in terms of method. For this purpose, with regard to the qualitative content analysis approach and by conducting semi-structured interviews, the themes of the study were identified. The results indicate that the organizational challenges facing tax auditors in tax collection are divided into three categories: tax process management challenges, human resource management, and technology management and governance. Finally, suggestions were presented to address these challenges.
- آرتا فرناز، طاهری، محسن،آقایی بجستانی، مریم (1401). آسیبشناسی وقفههای قانونی مرحله وصول و پرداخت مالیات (مطالعه تطبیقی ایران و ایالات متحده آمریکا). پژوهشنامه مالیات، ۳۰ (۵۶)، ۵۱-۷۴. doi:10.52547/taxjournal.30.56.3
- باباجانی، جعفر (1393). نقش اطلاعات حسابداری در تسریع فرایند مالیات ستانی ازدیدگاه کارشناسان ارشد مالیاتی. پژوهشهای تجربی حسابداری، 4(2)، 1-20. doi: 10.22051/jera.2014.621
- باقرپور ولاشانی، محمد علی، باقری، مصطفی، خادم، حمید و حسینی پور، رضا (1390). بررسی عوامل مالی و غیرمالی مؤثر بر گریز مالیاتی با استفاده از تکنیکهای دادهکاوی: صنعت خودرو و ساخت قطعات. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 9(34)، 103-128. 1001.1.28210166.1390.9.34.5.3doi:
- پورعلی، محمدرضا، معزی، سودابه (1403). حسابداری و مالیات ستانی هوشمند. رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 8(30)، 40-55.
- پورکاظمی، محمد حسین، آسایش، حمید (1390). بررسی تحقق هدفهای چشم انداز تشکیل سازمان امور مالیاتی کشور بر اساس فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP). چشم انداز مدیریت دولتی، 2(1)، 3-88.
- جامعی، رضا، رضایی یمین، فائزه (1394). بررسی رابطه بین بهرهوری نیروی انسانی و وظیفه مالیاتستانی در سازمان امور مالیاتی کشور. حسابداری دولتی، 1(2)، 19-30. Doi:20. 001.1.24234613.1394.1.2.2.3
- جلالوند، وحید،شهیکی تاش، محمدنبی (1392). بررسی و سنجش کارایی نظام مالیاتی ایران در برنامههای توسعه (رویکرد منطق فازی)، علوم اقتصادی، 7 (24)، 9-24.
- دانش شهرکی، محمدرضا (1400). رویکردهای مواجهه با جرم فرار مالیاتی در نظم کیفری کنونی: مطالعه موردی پدیده شرکتهای کاغذی. پژوهشنامه مالیات، ۲۹ (۴۹)، ۳۳-۶۰. doi:10.52547/taxjournal.29.49.33
- دهقان، محبوبه، مهرکام، مهرداد (1402). تأثیر اجرای طرح جامع مالیاتی بر عملکرد سازمان با میانجیگری تعهد سازمانی و رضایت شغلی و انگیزه کارکنان. مطالعات حسابداری و حسابرسی، 12(48)، 115-136. doi: 10.22034/iaas.2023.190963
- زارع، علیرضا، افشانی، سیدعلیرضا، اسلامی، حسین، توتونچی، جلیل و روحانی، علی (1401). از وارونگی تا واسازی مالیاتستانی-مالیاتدهی ایدهآل، بهسوی یک نظریۀ زمینهای. جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، 11(1)، 59-87. doi: 10.22034/jeds.2022.48896.1589
- زارعیان، حسین، حجازی، محسن (1402). ارائه مدل ریسک حسابرسی مالیاتی در طرح جامع مالیاتی با رویکرد ترکیبی. پژوهشهای تجربی حسابداری، 13(1)، 61-80.. 22051/doi:jera.2023.38394.2953
- سبحانیان، محمدهادی، قاسمی بنابری، حمیدرضا، محمدرضایی اردکانی، مهشید (1403). مالیه عمومی با رویکرد مدیریتی و خطمشیهای مالیاتی دولت، تهران: انتشارات ترمه.
- صالح ولیدی، محمد، نجفی توانا، علی، احمدی موسوی، سید مهدی (1395). آسیبشناسی نظام مالیاتی ایران و تبیین علل موثر در بروز آسیبها. مجله حقوقی دادگستری، 80(96)، 37-58. doi: 10.22106/jlj.2016.24716
- صالحی، علی، صراف، فاطمه و مهرانی، ساسان (1400). بهبود و ارتقاء مدل انتخاب حسابرسی مالیاتی مبتنی بر ریسک مؤدیان در نظام مالیاتی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 10(38)، 205-222.
- عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمدسعید، فقیهی، ابوالحسن، شیخزاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در دادههای کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی، 5(2)، 151-198. doi: 10.30497/smt.2011.163
- عرب مازار، عباس و زایر، آیت (1387). برآورد ظرفیت بالقوه اقتصادی مالیات در ایران، پژوهشنامه مالیات، 2(50)، 5-22.
- عزیزی، صدیقه (1402). طراحی مکانیزمهای اجرایی شدن یک نظام مالیات ستانی برای بخش منابع طبیعی با استفاده از فن داده بنیان. پژوهشنامه مالیات، ۳۱ (۵۷)، ۱۲۰-۱۴۵. doi:10.61186/taxjournal.31.57.6
- کامیاب تیموری، رضا، رستمی، احسان، الماسی، مجتبی، روحی، مرتضی (1402). ارائه مدلی برای سازمان مالیاتی هوشمند با استفاده از رویکرد معادلات ساختاری. پژوهشنامه مالیات، ۳۱ (۵۷)، ۶۹-۹۴. doi:10.61186/taxjournal.31.57.4
- محمدی، محسن، محمدی، نبی اله، غنیمتی، حسن (1404). الگوی حکمرانی مطلوب مالیاتی در راستای ارتقا هوشمندی مالیاتی. خط مشیگذاری عمومی در مدیریت، 15(55)، 103-81.
- موسوی جهرمی، یگانه، مهرآرا، محسن، توتونچی ملکی، سعید. (1398). ارزیابی عوامل مؤثر بر درآمدهای مالیاتی در اقتصاد ایران با رویکرد مدلهای میانگینگیری پویا. پژوهشنامه مالیات، ۲۷ (۴۴)، ۷۱-۱۰۰. doi:10. 9252/taxjournal.27.44.71
- نصیری اقدم، علی، مهاجری، پریسا،ضیایی، زهرا (1396). بررسی عوامل مؤثر بر قدرت مالیاتستانی دولت در کشورهای در حال توسعه با تأکید بر تشریک اطلاعات مؤدیان. پژوهشنامه مالیات. ۲۵ (۳۴)، ۱۴۱-۱۶۹.
- نوش ناب، مهسا، حاج علیان، فرشاد، جهانگیرفرد، مجید (1401). ارائه مدل پارادایمی معماری سازمانی امور مالیاتی برپایه حاکمیت فناوری اطلاعات با روش دادهبنیاد (مطالعه موردی سازمان امور مالیاتی کشور). پژوهشنامه مالیات، ۳۰ (۵۴)، ۵۵-۹۲. di:10.52547/taxjournal.30.54.55
- Brautigam D, Fjeldstad O-H, Moore M, eds. (2008). Taxation and State-Building in Developing Countries: Capacity and Consent. Cambridge University Press. org/10.1017/CBO9780511490897
- Hsieh HF, Shannon SE. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288. doi: 10.1177/1049732305276687. PMID: 16204405.
- Huang, Huaxiong & Milevsky, Moshe A., (2016). Longevity risk and retirement income tax efficiency: A location spending rate puzzle, Insurance: Mathematics and Economics, Elsevier, 71, 50-62. org/10.1016/j.insmatheco.2016.08.002.
- Kasper, M., Rablen, M.D. (2023). Tax compliance after an audit: Higher or lower?. Journal of Economic Behavior and Organization, 207, 157-171 org/10.1016/j.jebo.2023.01.013.
- Kaufmann, D. & Kraay, A.C. (2024). The Worldwide Governance Indicators: Methodology and 2024 Update, Policy Research Working Paper Series 10952, The World Bank.
- Mansour, I. & Kalib, M. (2019). The Impact of Using Analytical Procedures on Reducing the Cost of Tax Audit “The Jordanian Income and Sales Tax Department”. International Business Research, 12(2), 52-65. DOI:10.5539/ibr.v12n2p52
- Sebele-Mpofu, Favourate Y. (2020). Governance quality and tax morale and compliance in Zimbabwe’s informal Cogent Business & Management, 7(1), .1-21. doi.org/10.1080/23311975.2020.1794662
- Siglé, Maarten & Goslinga, Sjoerd & Speklé, Roland & van der Hel, Lisette & Veldhuizen, Robbert, (2018). Corporate tax compliance: Is a change towards trust-based tax strategies justified?. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 32, pages 3-16. org/10.1016/j.intaccaudtax.2018.06.003
- Turner, D. W. (2010). Qualitative Interview Design: A Practical Guide for Novice Investigators. The Qualitative Report, 15(3), 754-760. doi:10.46743/2160-3715/2010.1178.
- Wawire, N.H. (2019). Determinants of VAT Revenue in Kenya, A Paper Presented at the CSAE Conference held from 20 to 22 March 2011, at St Catherine’s College. org/10.1453/jel.v4i3.1391.
)