نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه تهران ایران، مدیر گروه مطالعات مدیریت مرکز پژوهش های مجلس شورای
2 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی تهران و پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران
3 دانش آموخته ی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، تهران، ایران/ پژوهشگر
4 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، تهران، ایران/ پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی
چکیده
تعارض منافع یکی از مسائل اساسی در حوزههای حقوق و مدیریت محسوب میشود. هدف این پژوهش واکاوی تجارب نهادهای اجرایی کشور در زمینه مقرره گذاری مرتبط با مدیریت تعارض منافع، و ارائه راهکارهایی کاربردی برای ارتقای فرآیند تنقیح و تصویب لایحه مدیریت تعارض منافع است. این پژوهش از منظر روش شناختی، پژوهش کیفی است و به لحاظ هدف کاربردی می باشد. با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته عمیق با 21 نفر از متولیان و کارشناسان ارشد مدیریت تعارض منافع در نهادهای اجرایی، راهکارهای موثر در تدوین و اجرای قانون مدیریت تعارض منافع شناسایی شدند. مصاحبه های انجام شده منتج به 2مضمون فراگیر، 6 مضمون سازمان دهنده و 36 مضمون پایه شده است. بر اساس یافته ها، مقرره گذاری در این حوزه با چالش های متعددی در سه سطح مواجه است: الف) حقوقی (شامل تداخل مقررات جدید با قوانین پیشین و فقدان ساز و کار ارزیابی تطبیقی)، ب) نهادی (شامل تعارض منافع سازمانی در نهادهای تنظیم گر و نهاد سازی موازی)، و ج) اجرایی (شامل ضعف ضمانت های اجرایی، عدم تفکیک بین مدیریت تعارض منافع و محدودیت های غیر ضروری، و عدم استقلال نهاد ناظر). مواردی نظیر: ضرورت پرهیز از ایجاد محدودیت های غیر ضرور، هم پوشانی و یکپارچه سازی با قوانین موضوعه مؤخر، توجه به تعارض منافع ساختاری(سیستمی)، در نظر گرفتن تمایزات ساختاری فی ما بین دستگاه های خدماتی، تولیدی/اقتصادی در مدیریت تعارض منافع و همچنین اجرای مرحله ای(آزمایشی) قانون، از جمله پیشنهادات دستگاه ها در راستای رفع چالش ها بود.
عنوان مقاله [English]
Documenting the Experiences of Executive Bodies in Regulating Conflict of Interest Management; An Achievement for the Approval of the Conflict of Interest Management Law
نویسندگان [English]
- Hosein Aslipour 1
- Hosein Jamour 2
- Maliheh Rabiei 3
- Niloufar Mozafari 4
1 Associate Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran; Head of the Management Studies Division, Research Center of the Islamic Consultative Assembly (Parliament)
2 Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, and Researcher at Islamic Parliament Research Center (IPRC), Tehran, Iran.)
3 PhD in Islamic Philosophy of Education, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran / Researcher at Islamic Parliament Research Center (IPRC) (Corresponding Author).
4 Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, and Researcher at Islamic Parliament Research Center (IPRC), Tehran, Iran.)
چکیده [English]
Conflict of interest is considered one of the fundamental issues in the domains of law and management .The purpose of this research is to analyze the experiences of the country's executive bodies in the field of conflict of interest management regulation and to provide practical solutions for improving the process of refining and approving the conflict of interest management bill. This research is qualitative in terms of methodology and applied in terms of objective. Using thematic analysis and conducting in-depth semi-structured interviews with 21 officials and senior experts in conflict of interest management in executive bodies, effective solutions for drafting and implementing the conflict of interest management law were identified. The interviews resulted in 2 overarching themes, 6 organizing themes, and 36 basic themes. Based on the findings, regulation in this area faces multiple challenges at three levels: a) legal (including the overlap of new regulations with previous laws and the lack of a comparative evaluation mechanism), b) institutional (including organizational conflict of interest in regulatory bodies and parallel institutionalization), and c) executive (including weak enforcement guarantees, failure to distinguish between conflict of interest management and unnecessary restrictions, and lack of independence of the supervisory body). Cases such as the necessity of avoiding unnecessary restrictions, overlapping and integration with subsequent existing laws, attention to structural (systemic) conflicts of interest, considering structural distinctions between service, production/economic organizations in conflict of interest management, and also the phased (experimental) implementation of the law, were among the proposals of the bodies to address the challenges.
- آنامرادنژاد، داوود، محمدی، سام،حسینیمقدم، حسن (1400). ضرورت قانونگذاری در مدیریت موقعیتهای تعارض منافع، مطالعات حقوقی،13(4)،1-24. 22099/jls.2021.40291.4349
- الشیرازی، صدرالدین (۱۳۶۰). الشواهد الربوبیه فی المنهاج السلوکیه، جلد ۱، بیروت، مؤسسه التاریخ العربی.
- انصاری، باقر (1401). مدیریت تعارض منافع در بخش عمومی، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، 52، (1)، 321– 10. 2059/jplsq.2020.292517.2235
- بادینی، حسن، سیاهبیدی کرمانشاهی، سعید (1400). تحلیل مفهوم و مصادیق تعارض منافع در حقوق خصوصی، مجله حقوقی دادگستری، 85 (116)، 231–DOI: 10.22106/jlj.2020.129515.3474
- داودی، محمد، سعید، بهشتی، محمد، بهشتی (۱۳۹۹). فلسفههای تعلیم و تربیت در تمدن اسلامی، تهران، سمت.
- دلیلیان، سروش (1399). فرایند مدیریت حل تعارض منافع در خدمات عمومی. دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، پایاننامه کارشناسی ارشد.
- طرح نحوه مدیریت تعارض منافع در انجام وظایف قانونی و ارائه خدمات عمومی (1401). «ثبت»، 12 (1)، 43.
- فرهودی، آرش (1402). بررسی مقایسهای قوانین تعارض منافع در برزیل، کره جنوبی و اتحادیه اروپا. گزارش پژوهشی. سازمان بازرسی کل کشور، مرکز آموزش و پژوهشهای سلامت اداری و مبارزه با فساد.
- مرتب، یحیی (1402). اظهارنظر کارشناسی درباره: لایحه نحوه مدیریت تعارض منافع در انجام وظایف قانونی و ارائه خدمات عمومی. گزارش کارشناسی. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
- مرتب، یحیی، کشافینیا، وحید، عباسی، مصطفی، واثقی، محمد، فلاحیان، مهدی (۱۴۰۰). تعارض منافع در بخش عمومی، تهران، انتشارات شفافیت و پیشرفت.
- مرتب، یحیی، مهدی عبدالحمید، طلایی شکری، شهاب (1400). اظهارنظر کارشناسی درباره: «طرح ارتقاء سلامت اداری و پیشگیری از تعارض منافع. گزارش کارشناسی. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
- مهدویفر، محمود (1402). سازوکارهای مدیریت تعارض منافع در نظامهای حقوقی کشورهای اروپایی، گزارش پژوهشی. سازمان بازرسی کل کشور، مرکز آموزش و پژوهشهای سلامت اداری و مبارزه با فساد.
- نیازپور، امیرحسین (1401). «رویکرد سیاست جنایی لایحه «نحوه مدیریت تعارض منافع در انجام وظایف قانونی و ارائه خدمات عمومی»، فصلنامه علمی پژوهشهای نوین حقوق اداری، دوره 4(11)، 219-242.
- وکیلیان، حسن، درخشان، داور (1399). راهکارهای پیشگیری و مدیریت تعارض منافع در نظام قضایی با رویکرد تطبیقی، مجله حقوقی دادگستری، 84 (109)، 271–DOI: 10.22106/jlj.2020.105671.2658
- Bertók, J., et al. (Eds.) (2003). Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and Country Experiences. Paris: OECD Publishing.
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.DOI: 10.1191/1478088706qp063oa
- Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches.
- David-Barrett, E. (2020). Regulating conflicts of interest in public office. In Handbook on Corruption, Ethics and Integrity in Public Administration (pp. 406–420). Edward Elgar Publishing.DOI: 10.4337/9781789900910.0003720
- Davis, M. (1982). Conflict of interest. Business & Professional Ethics Journal, 1(Summer), 17–28.
- Davis, M. (2012). Conflict of interest. In Encyclopedia of Applied Ethics (1st ed., pp. 571-575).
- Davis, M., & Stark, A. (Eds.). (2001). Conflict of Interest in the Professions. Oxford: Oxford University Press.
- Dietrich, D., & Hengstler, J. G. (2016). Conflict of interest statement: Current dilemma and a possible way forward. Archives of Toxicology, 90(9), 2293–2295. https://DOI: 10.1007/s00204-016-1783-y
- Federal Judicial Center (2016). Maintaining the Public Trust: Ethics for Federal Judicial Law Clerks. Revised Fourth Edition. Washington, D.C.: Federal Judicial Center.
- Kvale, S., & Brinkmann, S. (2009). InterViews: Learning the Craft of Qualitative Research Interviewing
- Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. https://DOI: 10.1016/0147-1767(85)90062-8
- Loewenstein, G., Cain, D.M. & Sah, S. (2011). The limits of transparency: Pitfalls and potential of disclosing conflicts of interest. American Economic Review, 101(3), 423-428. https:// DOI: 10.1257/aer.101.3.423
- OECD (2020). Public Integrity Handbook. Organisation for Economic Co-operation and Development.
- Peterson, J. (2022). The Politicized Enforcement of Laws Criminalizing Executive Branch Conflicts of Interest. SSRN Electronic Journal. DOI: 10.2139/ssrn.3970224
- Peters, A., & Handschin, L. (Eds.). (2012). Conflict of interest in global, public and corporate governance. Cambridge University Press
- Saunders, M., Lewis, P., & Thornhill, A. (2019). Research Methods for Business Students.
- Thomas, D. R. (2006). A general inductive approach for analyzing qualitative evaluation data https://doi.org/10.1177/1098214005283748
- Tyler, E. (2017). Corruption and conflicts of interest in governance. Political Science Journal, 15(4), 65-75. https://doi.org/10.4337/9781781009352.00007
- Williams, J. (1969). Conflict of Interest in the Public Service. Alberta law review, 8, 447-447.
)